Dấu hiệu quai bị ở trẻ em là gì để bố mẹ phát hiện và điều trị kịp thời

Quai bị ở trẻ em là một bệnh thường gặp. Bệnh thường lành tính, tự khỏi trong 1-2 tuần nhưng mẹ vẫn nên tìm hiểu dấu hiệu quai bị để điều trị kịp thời trong trường hợp bệnh này có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là biến chứng trên cơ quan sinh dục. Cùng tìm hiểu dấu hiệu quai bị, cách điều trị và phòng ngừa ngay trong bài viết này nhé!

Cách nhận biết dấu hiệu quai bị ở trẻ em

Bệnh quai bị do virus gây ra (thuộc nhóm Paramyxovirus), là bệnh khá phổ biến, thường gặp ở trẻ dưới 15 tuổi, đặc biệt tập trung vào độ tuổi từ 6 – 10 tuổi. Bệnh quai bị rất dễ lây giữa người với người thông qua đường hô hấp khi nước bọt của người nhiễm bệnh phát tán ra ngoài không khí khi họ nói chuyện, ho và hắt hơi. Sau khi vào cơ thể người thì virus sẽ bám vào niêm mạc mũi, miệng và kết mạc, sau đó theo đường máu nó sẽ xâm nhập vào nội tạng và gây ra các triệu chứng bệnh.

Người bệnh có thể lây bệnh cho người khác trước khi biết mình mắc bệnh, vào khoảng 1 tuần trước khi tuyến mang tai bị sưng lên và kéo dài đến 2 tuần sau khi thấy sưng tuyến mang tai. Hai ngày trước khi viêm tuyến mang tai là thời gian lây bệnh mạnh mẽ nhất. Bệnh này dễ phát thành dịch vào mùa đông xuân, tại những nơi tập trung đông người như trường học, nhà trẻ, khu tập thể,…

Các dấu hiệu quai bị ở trẻ nhỏ như sau:

  • Trước khi phát bệnh 1-2 ngày thì trẻ sẽ cảm thấy khó chịu ở trong người. Trẻ khởi phát bệnh với triệu chứng sốt từ 38-39 độ C, kéo dài trong khoảng 3-4 ngày. Các bé mệt mỏi, ăn ngủ đều kém, nhức tai, đau đầu và cảm giác ớn lạnh, sợ gió
  • Sau khi xuất hiện dấu hiệu quai bị là sốt 24-28 giờ thì xuất hiện triệu chứng viêm tuyến mang tai, lúc đầu chỉ sưng một bên, sau từ 1-2 ngày thì sưng tiếp bên kia, thường sưng cả hai bên và ít khi sưng một bên. Hai bên sưng không đối xứng nhau: một bên sưng to và một bên sưng nhỏ.
  • Trẻ bị đau hàm khi há miệng, khi nhai, nuốt và cảm giác đau lan ra tai, họng viêm đỏ và sưng hạch góc hàm.

Một số trường hợp hiếm gặp thì tuyến dưới hàm sưng to gây ra phù trước xương ức, gây khó nuốt, khó thở và khó nói. Bệnh này thường lành tính, sau khoảng 1 tuần thì tuyến mang tai giảm đau, nhỏ dần, người bệnh giảm sốt và những triệu chứng khác cũng giảm dần. Tuyến nước bọt không bị teo và không bao giờ hóa mủ.

Dấu hiệu quai bị, bên cạnh việc bị viêm tuyến nước bọt còn có thể bị viêm ở những cơ quan khác với một số triệu chứng như:

  • Viêm tinh hoàn có thể xảy ra khi trẻ bị quai bị, đặc biệt là những trẻ đang trong tuổi dậy thì. Viêm tinh hoàn có thể xuất hiện từ 1-2 tuần sau khi sưng tuyến mang tai hoặc xuất hiện đơn độc không kèm theo sưng tuyến mang tai. Người bệnh sốt cao trở lại, đôi khi rét run, đau nhức đầu và buồn nôn, nôn.
  • Viêm não do quai bị biến chứng với một số biểu hiện như sau: sốt cao, đau đầu, co giật, nôn, rối loạn ý thức và cứng cổ. Tỉ lệ viêm não do quai bị xảy ra với 1-10% trẻ, có thể xảy ra đơn độc hoặc sau khi bị viêm tuyến nước bọt 3-10 ngày.
  • Viêm tụy cấp: là dấu hiệu quai bị xảy ra vào tuần thứ hai (từ ngày thứ 4 – 10) khi tình trạng sưng tuyến mang tai đã giảm đi. Người bệnh bị quai bị có triệu chứng trong viêm tụy cấp là bị sốt trở lại, đau thượng vị, đầy bụng, buồn nôn, chán ăn, tiêu chảy,…
  • Một số bệnh lý khác có thể gặp là: viêm buồng trứng, viêm đa khớp, viêm cơ tim, viêm tuyến giáp bán cấp, viêm phổi,…

Biện pháp điều trị và phòng ngừa quai bị

Biện pháp điều trị quai bị

Hiện nay, bệnh quai bị vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu; chủ yếu là điều trị hỗ trợ, chăm sóc người bệnh và phòng ngừa một số biến chứng của bệnh:

  • Khi có dấu hiệu bị đau ở vùng mang tai thì nên đưa trẻ đi khám bác sĩ để chẩn đoán chính xác bệnh, bởi vì viêm tuyến nước bọt không nhất thiết là do virus quai bị gây ra mà có thể do virus hoặc vi khuẩn khác gây ra.
  • Dùng thuốc hạ sốt và thuốc giảm đau nhằm giảm nhẹ các triệu chứng.
  • Uống nhiều nước để bù nước và chất điện giải, tốt nhất là nên uống Oresol.
  • Bạn có thể chườm mát cho bé để tuyến nước bọt bớt sưng, đau.
  • Bạn nên hạn chế cho bé ăn các loại thực phẩm cứng, thức ăn nhiều gia vị, cay nóng hoặc có tính acid. Nên lựa chọn thức ăn mềm, dễ nhai, dễ nuốt như cháo, súp cho trẻ ăn nhé.
  • Chỉ dùng thuốc kháng sinh khi có nghi ngờ bội nhiễm và phải tuân thủ theo những chỉ định của bác sĩ.
  • Mẹ nên cho bé nghỉ ngơi thoải mái và không tiếp xúc với các đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao như những bé khác.
  • Nếu bệnh nhân nam có dấu hiệu viêm tinh hoàn hoặc bệnh nhân nữ bị viêm buồng trứng thì nên đưa vào bệnh viện ngay để được theo dõi chặt chẽ và tránh để lại di chứng đáng tiếc.

Biện pháp phòng ngừa quai bị

  • Vệ sinh cá nhân thường xuyên và súc họng bằng nước muối hoặc dung dịch kháng khuẩn khác.
  • Giữ môi trường sống sạch sẽ, thông thoáng và thường xuyên vệ sinh những đồ chơi và vật dụng của các bé.
  • Tránh cho các bé tiếp xúc với người bệnh.
  • Cho bé đeo khẩu trang khi đến nơi tụ tập đông người và có nguy cơ lây bệnh cao như ở bệnh viện.
  • Biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất là tiêm vắc xin sởi quai bị rubella hoặc tiêm vắc-xin quai bị. Vắc xin quai bị đang được sử dụng hiện nay là vắc xin vi khuẩn sống, nhưng đã được làm giảm độc lực để không còn khả năng gây bệnh nữa.

Hy vòn với những dấu hiệu quai bị và những biện pháp điều trị, phòng ngừa bệnh thì phụ huynh có thể bỏ túi thêm một số kiến thức để chăm sóc trẻ tốt nhất trong độ tuổi này.

Đăng ký trở thành thành viên của CLB cha mẹ thông minh để được lắng nghe, hỏi đáp trực tuyến cùng các chuyên gia, bác sĩ hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ cho mẹ và bé và Và cùng hơn 50.000 mẹ bỉm sữa chia sẻ kinh nghiệm, bí quyết nuôi con nhàn để bạn tận hưởng hành trình làm mẹ hạnh phúc như bạn mong muốn.

Xem thêm bài viết liên quan:

Công thức làm mật ong bạc hà trị ho cho bé cực dễ
Bao lâu bố mẹ nên tẩy giun định kỳ cho bé yêu 1 lần?
Sốt siêu vi ở trẻ em có nguy hiểm không?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *