Mách bạn 4 bí quyết chăm sóc trẻ sơ sinh từng bước nhỏ nhất ngay từ ngày bé lọt lòng

Chăm sóc trẻ sơ sinh đúng cách, đầy đủ không chỉ bắt đầu sau sinh mà bố mẹ cần chuẩn bị mọi mặt từ trước khi sinh, đặc biệt về kiến thức chăm con và tâm lý. Người mẹ sinh con lần đầu chắc hẳn sẽ có nhiều bỡ ngỡ về cách chăm sóc trẻ sơ sinh thế nào cho đúng. Tham khảo bài viết dưới đây để mẹ bỉm sữa có thêm kiến thức nhé!

Hướng dẫn cách bế trẻ sơ sinh

Hướng dẫn cách bế trẻ sơ sinh

Trước khi bế bé lên, người mẹ cần nói cho bé biết là sẽ bế con lên. Hãy nhìn và âu yếm trò chuyện với con, nhẹ nhàng luồn hai bàn tay xuống dưới đầu, vai và mông bé để bế con lên nhẹ nhàng. Làm như vậy để bé không giật mình, khóc hoảng do bất ngờ bị nhấc lên khỏi chỗ nằm.

Khi mẹ bế bé lần đầu tiên thì mẹ thường sẽ có chút lúng túng nhưng hãy nhẹ nhàng thôi. Sau vài ngày, bạn sẽ biết rằng trẻ sơ sinh thích được bế ở tư thế nào nhất. Mỗi em bé sẽ thích được bế ở một tư thế riêng, vác vai hoặc ẵm ngửa.

Hướng dẫn cho mẹ giúp trẻ sơ sinh bú và ngủ

Hướng dẫn trẻ sơ sinh bú sữa đủ và đúng cách

Mẹ bỉm sữa được khuyến khích cho trẻ bú ngay giờ đầu sau sinh. Những giọt sữa non đầu tiên chưa nhiều nhưng lại chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, cần thiết cho bé. Bạn nên chọn tư thế bú sao cho cả mẹ và trẻ sơ sinh đều thoải mái:

Tư thế ngồi bú cho mẹ
  • Tư thế ngồi: Mẹ nên ngồi thật thoải mái, lưng có thể tựa vào tường hoặc ghế, sao cho cơ vùng cổ và thắt lưng không bị căng, dẫn đến mỏi và đau lưng. Trẻ sơ sinh phải được giữ chắc và nâng bởi vòng tay mẹ. Bạn có thể kê thêm gối phía dưới để nâng bé nhẹ nhàng hơn.
Tư thế bú nằm sát mẹ
  • Tư thế nằm sát mẹ: Mẹ nằm nghiêng, đùi dưới kê trên gối và đầu gối chân trên gập lại. Đặt bé nằm nghiêng quay mặt về phía mẹ để miệng bé áp sát ngực dưới của mẹ. Cánh tay phía dưới của mẹ đỡ đầu bé để áp miệng bé vào vú mẹ.

Sau khi bạn và bé đã vào tư thế cho bú thì bạn lau sạch núm và bầu vú rồi dùng ngón cái và ngón trỏ giữ phần gần núm vú. Sau đó đưa nhẹ núm vú vào môi bé nhằm kích thích phản xạ bú. Đợi đến khi bé há miệng thì ép sát rồi đưa núm vú vào miệng bé.

Mẹ bỉm cần đảm bảo trẻ ngậm vú đúng cách: miệng bé há rộng, ngậm cả phần quầng vú, cằm chạm sát vào vú mẹ, môi dưới đưa ra ngoài. Bé mút đều, hai má căng và mẹ có thể nghe được tiếng nuốt sữa ừng ực của con. Cuối cùng là mẹ nên cho bé bú hết sữa 1 bên vú. Nếu bé chưa no thì cho bú tiếp bên vú còn lại nhé.

Mẹ cho trẻ sơ sinh bú mẹ cả ngày lẫn đêm theo nhu cầu. Theo thông thường thì trẻ bú mẹ sau mỗi 2- 3 tiếng đồng hồ, mỗi lần bú khoảng 15-30 phút. Nếu bạn nhận thấy con ngủ quá nhiều thì nên đánh thức con dậy và cho bú mỗi 3 giờ. Nếu trẻ không bú 2 cữ, phản xạ mút quá yếu hoặc nôn ói … thì nên đưa bé đi khám bác sĩ ngay nhé.

Hâm nóng sữa mẹ bằng cách làm ấm sữa trong bình chứa: ngâm cả bình vào một ca nước ấm để nhiệt độ trong bình sữa mẹ không hơn 40 độ C. Ngược lại nếu sữa mẹ đã đông lạnh thì mẹ hãy cho bình sữa vào ca nước sôi, rồi lắc đều và bảo đảm nhiệt độ đủ ấm.

Hướng dẫn trẻ sơ sinh ngủ

Bé nên ngủ trong phòng sạch sẽ, thoáng mát để dễ ngủ. Đối với trẻ sơ sinh đã đủ tháng và khỏe mạnh thì nhiệt độ phòng thích hợp là khoảng 28 độ C. Nhiệt độ phòng không nên quá thấp vì bé có thể sẽ bị cảm lạnh hoặc phòng ngủ nóng sẽ khiến con đổ mồ hôi dễ khó chịu và ngủ không ngon giấc.

Trẻ sơ sinh ngủ ngon giấc sẽ giúp con phát triển tốt về thể chất và tinh thần. Trẻ sơ sinh chỉ ngủ ngon khi được bú sữa no, cơ thể sạch sẽ, phòng ngủ thoáng mát. Mẹ có thể thử massage nhẹ nhàng cho bé trước khi ngủ.

Mẹ nên tránh cho bé ngủ ở tư thế nằm sấp, nếu bé nằm sấp ngủ thì phải theo dõi cẩn thận nhé.

Kinh nghiệm tắm rửa và vệ sinh cho trẻ sơ sinh

Cách thay tã cho trẻ sơ sinh

Cách thay tã cho trẻ sơ sinh

Mẹ có thể thay tã vải hay tã giấy cho bé hoặc dùng xen kẽ cả hai. Khi chọn tã giấy thì nên chọn loại có kích cỡ vừa vặn cho con, có đặc điểm chống hăm, ngứa. Nếu cho con dùng tã vải thì mẹ nên chọn loại tã chất liệu cotton mềm và thấm nước tốt.

Mẹ nên lưu ý thay tã cho bé ngay sau khi bé tè hay ị. Dùng khăn mềm và nước ấm rửa vùng kín của bé theo hướng từ trước ra sau. Thoa kem chống hăm hoặc kem bảo vệ da trước khi mặc tã mới cho con.

Cách tắm cho trẻ sơ sinh

Cách tắm cho trẻ sơ sinh

Trước khi tắm cho trẻ sơ sinh mẹ cần chuẩn bị đầy đủ những thứ sau:

  • Mẹ rửa tay thật sạch, không nên để móng tay dài hay đeo nữ trang xù xì hay sắc cạnh vì bạn có thể làm trầy xước da bé.
  • Khăn xô nhỏ, khăn xô khổ lớn, bao tay, quần áo, mũ,…
  • Gạc, tăm bông, bông gòn, băng rốn vô trùng
  • Nước muối sinh lý 0,9%

Trước khi tắm cho bé, mẹ nên tắt quạt và máy lạnh, massage cho bé. Pha nước ấm để tắm cho bé, khoảng 36 – 38 độ C (tùy theo mùa). Bạn có thể dùng cùi chỏ tay để thử nước tắm cho bé. Trong khi tắm nên trò chuyện âu yếm với con để con cảm nhận được tình yêu thương của mẹ.

Khi đã chuẩn bị mọi thứ xong xuôi thì bạn tiến hành tắm cho trẻ sơ sinh theo các bước sau:

  • Mẹ đặt bé nằm trên mặt phẳng, dùng bông gòn thấm nước muối sinh lý lau mắt bé từ trong ra ngoài.
  • Làm sạch lỗ mũi và lau mặt cho bé bằng khăn tắm.
  • Bế bé lên và gội đầu: dùng ngón cái và ngón đeo nhẫn của bàn tay mẹ đang bế bé, ép nhẹ 2 vành tai vào sát lỗ tai để nước không chảy vào tai con. Tay kia dùng khăn thấm nước làm ướt tóc, lấy một ít dầu gội thoa lên tóc con rồi xả lại cho sạch, lau khô đầu bằng khăn.
  • Khi bé chưa rụng rốn thì nên dùng khăn mềm lau người và không làm ướt rốn con. Nếu muốn tắm cho bé thì bạn đặt bé vào trong chậu nước có pha chút sữa tắm để tắm; sau đó vệ sinh rốn cho bé để tránh nhiễm khuẩn.
  • Cho con sang chậu nước tắm khác để tắm cho sạch lại một lần nữa.
  • Đặt trẻ nằm trên mặt phẳng hoặc trên giường có lót khăn xô khổ lớn, lau khô và ủ ấm bé.
  • Nhỏ nước muối sinh lý để làm sạch mắt và mũi rồi lấy bông gòn lau từ trong ra ngoài. Dùng tăm bông hoặc bông gòn để làm sạch vùng tai bên ngoài. Tránh để đầu chai thuốc nhỏ mắt hoặc nước muối chạm vào mắt và mũi con
  • Nhỏ ít nước muối sinh lý lên gạc rơ lưỡi, làm vệ sinh miệng cho bé.
  • Thấm sạch nước quanh rốn bằng bông gòn, lau khô rốn bằng tăm bông thấm nước muối sinh lý. Mẹ nên để rốn thoáng, tránh quấn băng gạc ngay sau khi tắm để rốn mau khô và nhanh rụng hơn.
  • Mặc tã, áo, bao tay và cho con bú sữa ngay nếu bé có nhu cầu.
  • Bạn cũng nên cắt móng tay và móng chân sau khi vừa tắm xong. Vì lúc này, bé đang thoải mái và móng lại mềm nên dễ cắt.

Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh

Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh

Cuống rốn ở trẻ sơ sinh là vết thương hở, dễ nhiễm trùng nếu không được chăm sóc tốt. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời thì có thể gây biến chứng nhiễm trùng máu ở trẻ sơ sinh.

Chăm sóc rốn cho trẻ sơ sinh cần phải làm hằng ngày và vệ sinh theo các bước sau:

  • Mẹ cần rửa tay thật sạch, sát trùng tay bằng cồn 90 độ trước khi chăm sóc rốn cho trẻ.
  • Nhẹ nhàng tháo băng rốn và gạc rốn ra
  • Quan sát xem rốn có bị viêm đỏ, chảy dịch vàng, có mủ, chảy máu, có mùi hôi hay bất thường nào khác không (nếu có thì đưa bé đi khám bác sĩ ngay)
  • Lau rốn bằng bông gòn với nước sạch vô trùng, thấm khô vùng cuống rốn và chân rốn.
  • Dùng nước muối sinh lý để sát trùng vùng da quanh rốn 
  • Có thể để hở rốn hoặc che rốn bằng một lớp gạc mỏng vô trùng.
  • Quấn tã vùng dưới rốn, tránh để bất kỳ thứ gì làm bẩn vùng rốn.

Cách chăm sóc da cho trẻ sơ sinh

Cách chăm sóc da cho trẻ sơ sinh

Chăm sóc da cho bé cần phải cẩn thận vì làn da của trẻ sơ sinh rất nhạy cảm và dễ bị tổn thương. Chăm sóc da và chọn các sản phẩm chăm sóc da cần tuân thủ các nguyên tắc sau đây:

Tránh cho da bé tiếp xúc với các tác nhân gây kích ứng

Mẹ bỉm sữa nên chọn mua quần áo có chất liệu mềm, loại bỏ nhãn mác. Cho dù cọ xát nhẹ nhưng nếu lặp lại nhiều lần thì cũng có thể khiến da trẻ trầy xước, dễ dẫn đến viêm nhiễm. Giặt đồ cho bé xà bằng phòng loại dành cho trẻ nhỏ hoặc da nhạy cảm.

Tránh các chất độc hại có thể ảnh hưởng đến mắt bé

Trẻ sơ sinh chưa có phản xạ nhắm mắt và tiết nước mắt nên mẹ cần giữ bé tránh xa khói thuốc lá hoặc môi trường ô nhiễm. Các sản phẩm chăm sóc da và tóc dịu nhẹ, không cay mắt. Không dùng các xà phòng có chất tẩy mạnh hoặc sản phẩm làm sạch có chứa cồn.

Mẹ nên luôn giữ cho da bé có độ ẩm thích hợp

Khí hậu khô hoặc tắm rửa nhiều có thể khiến da trẻ sơ sinh bị mất nước. Mẹ nên thoa kem dưỡng da lên những vùng da khô hay bong tróc. Bên cạnh đó mẹ nên cho trẻ tắm nắng mỗi ngày để con hấp thu đủ lượng canxi cần thiết cho quá trình phát triển xương. Phơi nắng cho trẻ sơ sinh cũng là một cơ hội cho trẻ tiếp xúc với thế giới bên ngoài, tăng sức đề kháng. 

Tóm lại:

Nếu việc mang nặng đẻ đau là một quá trình khó khăn đối với mẹ thì việc chăm sóc trẻ sơ sinh lại càng cần nhiều sự tỉ mỉ, cẩn thận và chi tiết của bố mẹ, đặc biệt với những người lần đầu làm mẹ. Một số kiến thức trên đây hy vọng có thể giúp bạn dễ dàng hơn trong việc chăm sóc trẻ sơ sinh.

Đăng ký trở thành thành viên của CLB cha mẹ thông minh để được lắng nghe, hỏi đáp trực tuyến cùng các chuyên gia, bác sĩ hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ cho mẹ và bé và Và cùng hơn 50.000 mẹ bỉm sữa chia sẻ kinh nghiệm, bí quyết nuôi con nhàn để bạn tận hưởng hành trình làm mẹ hạnh phúc như bạn mong muốn.

Xem thêm bài viết:

Sữa non là gì? Lợi ích của việc cho trẻ sơ sinh bú sữa non
Lựa chọn đồ chơi cho trẻ sơ sinh như thế nào?
Lựa chọn tên hay và ý nghĩa cho bé trai và bé gái

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *